4news-front

  • Έρευνα του Πανεπιστημίου της Νότιας Καλιφόρνιας δείχνει ότι τα παιδιά εύπορων και μορφωμένων γονέων έχουν μεγαλύτερο εγκέφαλο και καλύτερες επιδόσεις στα τεστ νοημοσύνης από
  • Μετά από πολλές διαβουλεύσεις η Κομισιόν ενέκρινε το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τον δραστικό περιορισμό της πλαστικής σακούλας, η οποία θεωρείται ιδιαίτερα επιβλαβής για το
  • Η Σιγκαπούρη είναι η πιο ακριβή πόλη του κόσμου. Οφείλει τον τίτλο, κυρίως, στο κόστος κατοικίας, αφού το ενοίκιο μίας γκαρσονιέρας στο κέντρο ξεπερνά τα €2.500 ($ 3.027),
  • Πόσο εύκολα μπορούμε να αντισταθούμε σε ντόνατς, τούρτες, πάστες και γενικά στα γλυκίσματα;Όσοι μπορούν είναι τυχεροί.   Οι υπόλοιποι πρέπει να το ξανασκεφτούν, όταν θα

Από τον Περικλή στον Τράμπ

Από τον Περικλή στον Τράμπ
Στην πολιτική των κυρώσεων καταφεύγει-και- ο Τράμπ ανεβάζοντας την ένταση στην διεθνή διπλωματική σκηνή. Οι κυρώσεις έχουν γίνει μείζον όπλο πολιτικής και δεν είναι λίγοι εκείνοι που αναρωτιούνται για την αποτελεσματικότητα του. Κάνενα  εργαλείο δεν είναι τέλειο. Ωστόσο, οι κυρώσεις είναι έξυπνες, χαμηλού κόστους και μη θανατηφόρες λένε οι υποστηρικτές τους . Αντίθετα οι επικριτές τους επισημαίνουν ότι διαχρονικά τα αποτελέσματα των κυρώσεων αποδείχθηκαν αναποτελεσματικά και ορισμένες φορές επικίνδυνα .
 
Πάντως η ιστορία των κυρώσεων ως εργαλείο της διπλωματίας είναι πολύ παλαιό. Τον 5ο αιώνα π.Χ. ο Περικλής,  ηγέτης της κλασσικής Αθήνας, είχε αποπειραθεί να ασκήσει πιέσεις και πολιτική απειλώντας με κυρώσεις. 
 
 Στη δεκαετία του ´90 το αμερικανικό Ινστιούτο Πίτερσον για τη Διεθνή Οικονομία (PIIE) εξέδωσε σχετική μελέτη, στην οποία εξετάζει 200 διαφορετικές περιπτώσεις που αποτέλεσαν αντικείμενο κυρώσεων, από τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο έως τις αρχές του 21ου αιώνα.Αυτή η καταγραφή,  υποδεικνύει ότι μόνο το ένα τρίτο των εμπορικών κυρώσεων επιτυγχάνει την αλλαγή συμπεριφοράς στην οποία αποσκοπεί. Άλλοι ερευνητές λένε μάλιστα ότι και αυτό είναι υπερβολικό και στην πραγματικότητα το ποσοστό δεν ξεπερνά το 5%.Ιδιαίτερα σε περιπτώσεις που οι εμπορικές κυρώσεις συνοδεύονται από απειλή για χρήση στρατιωτικής βίας, είναι δύσκολο να προσδιορίσει κανείς αν όντως εκείνες οδηγούν στο επιθυμητό αποτέλεσμα. Επιπλέον, οι κυρώσεις δεν έχουν πάντα την ίδια στόχευση: μπορεί να αποβλέπουν σε αλλαγή συμπεριφοράς, μπορεί απλώς να περιορίζουν τις εναλλακτικές λύσεις ή μπορεί να επιβάλλονται ως ποινή για την παραβίαση διεθνών κανόνων. Το σίγουρο είναι οι κυρώσεις μπορούν να πλήξουν πιο εύκολα μία κοινοβουλευτική δημοκρατία, παρά ένα αυταρχικό καθεστώς. Σε κάθε περίπτωση οι κυρώσεις μπορούν να επιφέρουν σημαντικό πλήγμα στην οικονομία μίας χώρας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Κούβα ή επίσης η Βόρεια Κορέα. Ωστόσο και εδώ δεν υπήρξε αλλαγή συμπεριφοράς λόγω κυρώσεων. Διαφορετική είναι η περίπτωση του Ιράν: μετά τις κυρώσεις που επέβαλαν οι ΗΠΑ το 2010 και η ΕΕ δύο χρόνια αργότερα, οι εξαγωγές πετρελαίου κατέρρευσαν και το ΑΕΠ της χώρας μειώθηκε κατά το ένα τρίτο. Τελικά το Ιράν αποδέχθηκε μία συμβιβαστική λύση στη διεθνή διαμάχη για το πυρηνικό του πρόγραμμα. Κι όμως, τώρα βρίσκεται αντιμέτωπο με νέες κυρώσεις, τουλάχιστον από την πλευρά των ΗΠΑ. 
 
Κορυφαία στιγμή των σύγχρονων κυρώσεων είναι όταν οι  Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρωπαϊκή Ένωση επέβαλαν για πρώτη φορά κυρώσεις στην Ρωσία ως απάντηση στην κατοχή και την προσάρτηση της Κριμαίας το 2014. Αυτό ήταν μια καμπή στην σχέση. Μέχρι τότε, η Δύση είχε επιδιώξει να ενσωματώσει τη μετασοβιετική Ρωσία στην παγκόσμια οικονομία. Πλέον άρχισε να την εξαιρεί.
 
Αυτό ήταν  ένα ορόσημο στην ιστορία των κυρώσεων. Καμία οικονομία τόσο μεγάλη όσο η Ρωσία δεν έχει υποστεί σημαντικές κυρώσεις τον τελευταίο καιρό. Μόνο οι περιορισμοί που επέβαλε η Κοινωνία των Εθνών στην Ιταλία, και οι Ηνωμένες Πολιτείες στην Ιαπωνία, πριν από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, αντέχουν σε σύγκριση.
 
Πρέπει να σημειωθεί ότι , οι κυρώσεις δεν έχουν πάντα την ίδια στόχευση: μπορεί να αποβλέπουν σε αλλαγή συμπεριφοράς, μπορεί απλώς να περιορίζουν τις εναλλακτικές λύσεις ή μπορεί να επιβάλλονται ως ποινή για την παραβίαση διεθνών κανόνων. Το σίγουρο είναι οι κυρώσεις μπορούν να πλήξουν πιο εύκολα μία κοινοβουλευτική δημοκρατία, παρά ένα αυταρχικό καθεστώς. Και αυτό γιατί, στη δημοκρατία υπάρχουν δίαυλοι, μέσω των οποίων η κοινή γνώμη μπορεί να εκφράσει την αγανάκτησή της, ασκώντας πιέσεις στην ίδια την κυβέρνησή της.
 
Η χρήση κυρώσεων από τις Ηνωμένες Πολιτείες  έχει εκτοξευθεί κατά την τελευταία δεκαετία. Σύμφωνα με μια ανάλυση  του δικηγορικού γραφείου Gibson Dunn, η διοίκηση του προέδρου Donald Trump προσέθεσε περίπου 1.000 ανθρώπους, εταιρείες και οντότητες στους καταλόγους κυρώσεων των ΗΠΑ το 2017, σχεδόν 30% περισσότερους από τον αριθμό που πρόσθεσε κατά το τελευταίο έτος της θητείας του ο πρώην πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα. Τώρα, σύμφωνα με δημοσιεύματα ,ο Trump  μελετά κυρώσεις σε Κινέζους αξιωματούχους και εταιρείες για την φυλάκιση Ουιγούρων και άλλων Μουσουλμάνων στην Κίνα, μια κίνηση που το Πεκίνο θα θεωρούσε εξαιρετικά προκλητική, ενώ ο Σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας Τζον Μπόλτον απείλησε δημοσίως να επιβάλλει κυρώσεις στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο αν κυνηγήσει Αμερικανούς. Αλλά και η απόφαση της 9ης Αυγούστου για την επιβολή των δασμών στον χαλκό και το αλουμίνιο από την Τουρκία στο πλαίσιο της διένεξης για  τον κρατούμενο Αμερικανό πάστορα.
 
Αλλά η επέκταση των κυρώσεων είναι ένας σπάνιος τομέας δικομματικής συναίνεσης στην Ουάσινγκτον: Ο Ομπάμα πρόσθεσε σχεδόν τριπλάσιο αριθμό ανθρώπων και οντοτήτων στην λίστα κυρώσεων κατά το τελευταίο έτος της θητείας του από όσους είχε το 2009.
 
Η έκρηξη των κυρώσεων των ΗΠΑ είναι εμφανής όχι μόνο στον αριθμό των ανθρώπων που περιέχονται στις λίστες κυρώσεων των ΗΠΑ -το πεδίο εφαρμογής και η πολυπλοκότητα των απαγορεύσεων των κυρώσεων αυξάνεται επίσης. Το 2014, οι Ηνωμένες Πολιτείες επινόησαν μια εντελώς νέα κατηγορία ποινών, την λίστα των Αναγνωριστικών Τομεακών Κυρώσεων (Sectoral Sanctions Identifications, SSI), η οποία απαγορεύει ορισμένες χρηματοπιστωτικές συναλλαγές με μια εταιρεία-στόχο ενώ τις επιτρέπει ταυτόχρονα στους περισσότερους άλλους, επιτρέποντας στην Ουάσιγκτον να στοχεύει μεγάλες ρωσικές εταιρείες ενώ οι παραδοσιακές κυρώσεις θα είχαν δημιουργήσει απαράδεκτα παράπλευρα κόστη τόσο για τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και για την Ευρώπη. Το Υπουργείο Οικονομικών εφάρμοσε το μοντέλο αυτό στην Βενεζουέλα το 2017.